2. Arkeyan Dönem
 

adean Döneminin sonunda ve Arkeyan Döneminin başlangıcında (yaklaşık 3.8 milyar yıl önce) Dünya hâlâ bugün olduğundan üç kat daha sıcaktı, ama suyu kaynatmaya yetecek kadar sıcak değildi. Dünya’nın büyük bir bölümü okyanuslarla kaplıydı ve Dünya’nın atmosferi çok az miktarda oksijenden ve asıl olarak karbon dioksitten oluşuyordu. Sualtı volkanlarının püskürmesiyle küçük kara parçaları oluşmaya başladı. Kayaçların çoğu granit ve kuvars gibi mağmatik veya metamorfikti. Ama bu sırada özellikle okyanuslarda kumtaşı gibi ilk tortul kayaçlar da oluştu.

Arkeyan dönemin başlarında, yani yaklaşık 3.8 milyar yıl önce, Dünya’da ilk canlı hücreler oluştu. Bu hücreler, muhtemelen bugün olduğundan daha sıcak ve daha asitli olan okyanuslarda yaşıyordu.

3.5 milyar yıl öncesi itibariyle bu ilk hücreler basit prokaryot hücrelere (yani, belli bir çekirdeği olmayan hücrelere) dönüştüler. Arkeyan Dönemi boyunca Dünya’da sadece prokaryot hücreler vardı (ve Dünya’daki hücrelerin çok büyük bir çoğunluğunu hâlâ prokaryotlar oluşturuyor.

Üç milyar yıl önceye gelindiğinde bu prokaryot hücrelerden bazıları kendi besinlerini fotosentez yoluyla güneş ışığı, su ve karbon dioksitten yapabilmeye başladılar. Enerjilerini fotosentez yoluyla elde eden hücreler dışarıya oksijen verdiler ve çok sayıda hücre fotosentez yaptıkça Dünya’da gitgide daha fazla oksijen oluşmaya başladı. Ama Arkeyan Dönemi boyunca bu oksijenin hiçbiri atmosferde değildi. Bu oksijen demir ve sülfür kayaçlarıyla karışarak paslı kızıl kayaları ve kireçtaşını oluşturdu.

Yaklaşık 2.5 milyar yıl önce Arkeyan Dönem sona erdi ve Proterozoik Dönem başladı.