Maya Kitapları

Maya kitapları Kolomb-öncesi Maya uygarlığına ait katlamalı kitaplar. Bunlar Maya hiyeroglif yazısıyla yabani incirden yapılan Mezoamerikan ağaç kabuğu kumaşı üzerine yazılmışlar. Bu katlamalı kitaplar Darı Tanrısı ve Maymun Tanrıları gibi tanrıların himayesinde çalışan profesyonel yazıcıların kaleme aldığı kitaplardı. Mayalar "huun" adını verdikleri kâğıdı Romalılarla aynı dönemde buldular, ama onların kâğıdı papirüsten daha dayanıklıydı ve yazmaya daha elverişli bir yüzeye sahipti. Bu kitaplar şu anda bulundukları şehirlerin adıyla anılıyorlar. Dresden kitabı genellikle günümüze kalan birkaç kitaptan en önemlisi kabul ediliyor.

Onaltıncı yüzyılda Yucatán'ın İspanyollar tarafından fethi sırasında bu kitaplardan çok sayıda bulunuyordu. Ama bunlar çok geçmeden İspanyol istilacılar ve rahipler tarafından yığınlar halinde yok edildiler. Örneğin, Yucatán'daki kitaplar 1562 Temmuzunda Piskopos Diego de Landa'nın emriyle imha edildi. Bu kitaplar, günümüze kalan birçok taş anıt dikili taş üzerindeki yazıtların yanısıra Maya uygarlığının başlıca yazılı kayıtlarıydı.

Yok edilen son kitaplar Amerika'da fethedilen son şehir olan Guatemala'daki Tayasal'da bulunan kitaplardı. Bunların da yok edilmesiyle Maya yaşamının bazı önemli noktalarına yakından bakabilme fırsatı büyük ölçüde ortadan kalktı.

 

Dresden Kodeksi

Codex Dresdensis olarak da bilinen Dresden Kodeksi onbirinci veya onikinci yüzyılda yazılmış Kolomb-öncesi Maya uygarlığına ait bir kitap. Bu kitabın üç ya da dört yüzyıl önce yazılmış bir metnin çağaltılmış kopyası olduğu düşünülüyor. Bu, tarihçilerce bilindiği kadarıyla Amerika'da yazılmış en eski kitap.

Dresden Kodeksi günümüze ulaşan dört Maya kitabından en eksiksiz olanı. Kitap amate kâğıdından, yani yassıltılıp kireç kaymağıyla kaplanmış yabani incir kabuğu soyuntularından yapılmış. 3 buçuk metre uzunluğunda akordiyon biçiminde katlanmış 78 sayfadan oluşan kitap 8.5 x 20.5 cm ebadında.

Dresden Kodeksi sayfaların her iki yanını da kullanan sekiz yazıcı tarafından kaleme alınmış. Herbir yazıcının kendine özgü bir yazma tarzı var. Kitaptaki resimler çok ince fırçalar kullanılarak olağanüstü bir belirginlikle boyanmış. Kitapta kullanılan kırmızı, siyah ve Maya mavisi adı verilen renkler bitkisel boyalardan elde edilmiş.

Dresden Kodeksi inanılmaz doğruluğa sahip astronomi tabloları içeriyor. Kitap en çok Ay Serileri ve Venüs Tablosu ile ünlü. Ay serileri tutulmalarla ilişkili aralıkları gösteriyor. Venüs Tablosu ise gezegenin görünen devinimleriyle ilişkili. Kodeks aynı zamanda almanaklar, astronomik ve astrolojik tablolar ve dinsel referanslar içeriyor.

 

Resim 1

Resim 2

Resim 3

Resim 4

Resim 5