Hazlar Bahçesi dünyanın en ünlü ve üzerine en çok yorum yapılan resimlerinden biri. Ama yapılan yorumların büyük çoğunluğu gerçeklerle bağdaşmıyor. Bosch'un bu yapıtı temelde ahlâkî ve didaktik. Sanatçı, zamanının toplumunda günahın ve yozlaşmanın zaferini görüyor ve çağdaşlarını iffetsiz davranışların korkunç sonuçları hakkında uyarıyor.

Bir üçlemeden oluşan resmin solundaki panel [bu paneli görmek için yukarıdaki resme tıklayarak resmin büyük hâlini görmeniz gerekiyor] cenneti temsil ediyor. Burada Adem ve Havva her türlü günahtan uzak bir şekilde, fantastik hayvanların ve birçok bitkinin bulunduğu ve Hayat Pınarı'nın manzaraya hâkim olduğu cennette yaşıyorlar.

Sağ taraftaki panel ise [bu paneli görmek için de yine yukarıdaki resme tıklayarak resmin büyük hâlini görmeniz gerekiyor] günahkârların cehennemde çekecekleri dehşet verici acıları temsil ediyor. Bu panelde, başında bir kazan bulunan ilginç bir figürün insanları yiyip, sonra da dışkıladığı görülüyor. Manzara fantastik unsurlar ve kullanılan renklerle heyecan uyandırıyor. Özellikle de resmin üst tarafında, yapıların içlerinde yanan ateşlerden dışarıya sızan ışımalar çok göz etkileyici.

Yukarıda gördüğünüz orta panel hem kompozisyon hem de anlam yönünden çok karmaşık. Kompozisyonun merkezinde cinsel arzununun alegorisi olarak yorumlanan bir havuz bulunuyor. Havuz kadınlarla dolu ve çevresinde bir grup erkek bulunuyor. İlk günaha ilişkin çeşitli göndermeler —kadınların ve kuşların erkeklere elmalar verişi— sahneyi tamamlıyor.


Künye: Hieronymus Bosch. Hazlar Bahçesi Üçlemesi, 1500, ahşap üzerine yağlıboya, 220 x 389 cm. Prado Müzesi, Madrid, İspanya.