Büyük Odalık Fransız ressam Jean Auguste Dominique Ingres'in bir tablosu. Napoleon'un kardeşi Kraliçe Caroline Murat'nın [Okunuşu: Müra] siparişi üzerine 1814 yılında yapılan bu tablo çıplak bir odalığı resmediyor. Genel görünümü itibariyle, kadının uzatılmış oranlarının yanısıra, uzun uzuvları, küçük başı ve renklerinden dolayı gerçekçilikten yoksun olan bu tablo, egzotik romantizm olarak bilinen yeni bir tarza işaret ediyor.

Yapıt 1814 yılında ilk kez sergilendiğinde Ingres'in çağdaşları tabloyu ağır bir şekilde eleştirdiler ve yaratıcısını varolan tarza karşı bir asi olarak yaftaladılar.

Ingres'in resimlerindeki efektler büyük ölçüde çizim ve çizgiselliğe dayanır, ama aynı zamanda rengi de iyi hesaplanmış bir etki uyandırmada kullanmıştır. Kırmızı çiçeklerle süslü ipek perdenin soğuk turkuaz rengi Büyük Odalık'ın sıcak vücut tonunu yeğinleştirmektedir. Goya'nın Maja'sının gerçekçiliğinin tersine Ingres'in bu çıplak kadını hemen hiç yakınlık duygusu vermez, buradaki erotizm çıplak kadının kayıtsızlığından ve sorgulayan, süzen bakışından yavaşça ortaya çıkmaktadır. Bu, Giorgione ve Titian'a kadar uzanan bir gelenektir ama Ingres bir Venüs alegorisi değil, yaşayan bir kadını resmetmiştir. Ne var ki, gerçekçi yakınlık, ortamın Doğu'nun uzak dünyasına yerleştirilmesiyle azalmıştır.

Batı'daki birçok kişi için kendi kapalı dünyalarına hapsedilmiş, emre amade veya istismara uğramış kadınlardan oluşan harem fikri Doğu'nun düşkün veya ilkel vahşiliğinin kanıtıydı. Ama bu aynı zamanda son derece de iç gıdıklayıcıydı. Ingres'in resmi ne var ki bundan daha fazlasıdır. Mısır'daki yenilgilerinden sonra Fransızların Doğu'ya ilişkin algılarına bir yitirmişlik duygusu kaçınılmaz olarak yerleşmiştir. Ve belki de bundandır ki, Doğulu çıplak veya harem kızı teması yarattığı elde edilemez arzularla böylesine baştan çıkarıcı bir çekicilik kazanmıştır. Ingres, kendini gizlemeyen bir cazibeyi etin soğuk kusursuzluğuyla birleştirmeyi başarmıştır. Doğu'ya ait türban ve yelpaze gibi harem düşüncesi uyandıran unsurlar kullanmıştır. Bunlar, herhangi bir yere ait olabilecek bu çıplak kadını, imgelemde erotik hisler uyandıran Doğu'ya ait kılmaktadır.


Künye: Büyük Odalık, Jean Auguste Dominique Ingres (1780 - 1867), 1814, tuval üzerine yağlıboya, 91 x 162 cm, Musée du Louvre, Paris, Fransa.