Romantizm

 

Romantizm (veya Romantisizm) Batı Avrupa'da 18. yüzyılın ikinci yarısında Sanayi Devrimi'ne tepki olarak ortaya çıkmış karmaşık bir sanatsal, yazınsal ve entellektüel harekettir. Kısmen Aydınlanma Çağı'nın aristokratik toplumsal ve siyasal normlarına karşı bir başkaldırı ve doğanın bilimsel rasyonelleştirilmesine karşı bir tepkiydi. Ve kendini en çok görsel sanatlarda, müzikte ve edebiyatta gösterdi.

Romantizm akımı güçlü duyguyu estetik yaşantının otantik kaynağı olarak öne çıkardı. Ürküntü, dehşet, korku ve huşu —ve özellikle de el değmemiş doğanın yüceliği ve onun pitoresk nitelikleriyle karşılaşıldığında duyulan huşu— gibi duygulara yeni bir vurgu yaptı.

Romantizm yeniden canlandırılmış bir ortaçağcılığı veya otantik olarak ortaçağa ait olarak algılanan sanat ve anlatı unsurlarını yüceltmek üzere rasyonel ve Klasisist ideal modellerin ötesine geçti. Romantizm bir yandan nüfus artışı, şehirlerin büyümesi ve sanayileşmeden kaçarken, bir yandan da egzotik, bilinmedik ve uzak olanı kucakladı.

Romantik bir karakter üstün yetenekli, yanlış anlaşılmış yalnız bir kişidir; yaşadığı toplumun törelerinden ziyade kendi esinlerinin buyrultularını izleyen yaratıcı bir kişidir.

Her ne kadar hareketin kökleri, sezgi ve duyguyu Aydınlanma rasyonalizmine yeğleyen Alman Sturm und Drang hareketine uzansa da, Fransız Devrimi'nin ideolojileri ve bu devrim sürecinde yaşanan hadiseler hem Romantizmin hem de Karşı-Aydınlanma'nın ortaya çıktığı arkaplanı oluşturmuştur. Sanayi Devrimi'nin sınırlarının da kısmen modern gerçeklerden kaçış olan Romantizm üzerinde etkisi oldu. Romantizm topluma öncülük edecek olan cesur bireyciler ve sanatçıların başarılarını yüceltti. Eleştirel otorite olarak bireysel imgelemi meşrulaştırdı ve bu da sanattaki klasik form anlayışlarından kurtulmayı sağladı.

Fransız okulunun yeni kuşağının öncülüğündeki Avrupa resminde Romantik duyarlılık akademilerde öğretilmekte olan neoklasisizm ile karşıtlık içerisindeydi.

Romantik akımla yakından ilişkilendirilebilecek sanatçılar arasında J.M.W. Turner, Caspar David Friedrich, John Constable veWilliam Blake sayılabilir. Birleşik Devletler'de ise önde gelen Romantik akım, dramatik manzara resimleriyle kendini gösteren Hudson Nehri Okuluydu.

Romantizm akımının ardılları hiç kuşkusuz Ön-Rafaelciler ve Sembolistlerdir. Ama Empresyonizm ve onun yoluyla neredeyse bütün 20. yüzyıl sanatı Romantik gelenekle köklü bir bağa sahiptir.